چک‌لیست قبل از آنلاین کردن سایتی که با AI ساختی
چک‌لیست قبل از آنلاین کردن سایت AI: ۹ مورد که باید یکی‌یکی تیک بزنی، از کلیدهای توی کد تا نمای گوشی و آماده بودن دامنه. کپی‌کردنی و ساده.
این چک‌لیست قبل از آنلاین کردن برای وقتیه که کد رو AI نوشته و تو می‌خوای سایت رو بدی دست آدم‌های واقعی. نه‌تا مورد داره که هر کدوم چند دقیقه وقت می‌بره.
جواب کوتاه: قبل از آنلاین کردن، کلیدها رو از توی کد در بیار، همه فرم‌ها رو یه بار واقعی پر کن، سایت رو رو گوشی ببین، صفحه خطا داشته باش، قفل آدرس (HTTPS) رو چک کن، یه نسخه از کد و داده‌ها پیش خودت نگه دار، دامنه رو آماده کن، یه آمارگیر ساده بذار و عنوان و توضیح صفحه‌ها رو برای گوگل بنویس.
این‌ها هیچ‌کدوم تضمین نیستن. کار درستیه که همه انجام میدن، نه یه سپر. ولی نبودشون همون چیزیه که معمولاً روز اول کار رو خراب می‌کنه.
چرا کد AI مخصوصاً به این مرور نیاز داره؟
وقتی خودت خط‌به‌خط کد می‌نویسی، می‌دونی کجا چی گذاشتی. وقتی AI نوشته، کد کار می‌کنه ولی تو لزوماً نمی‌دونی چی توش هست.
دو تا عادت رایج تو کد تولیدشده هست که روی لپ‌تاپ اصلاً به چشم نمیان:
- کلید سرویس‌ها و رمز دیتابیس رو مستقیم وسط کد می‌نویسه، چون این‌طوری «کار می‌کنه».
- حالت‌های خراب رو ساده می‌گیره: فرض می‌کنه فرم درست پر میشه و سرویس بیرونی همیشه جواب میده.
هیچ‌کدوم اشتباه AI به معنی خرابی نیست. فقط یعنی نسخه‌ای که ساختی برای نشون دادن آماده‌ست، نه برای باز بودن جلوی همه. این چک‌لیست همون فاصله رو پر می‌کنه.
چک‌لیست قبل از آنلاین کردن
اینو یه جا کپی کن و تیک بزن:
- [ ] کلیدها و رمزها از توی کد در اومدن
- [ ] همه فرم‌ها یه بار واقعی پر و ارسال شدن
- [ ] سایت رو یه گوشی واقعی باز شده و به‌هم نریخته
- [ ] صفحه خطا و صفحه «پیدا نشد» وجود دارن
- [ ] آدرس با
httpsباز میشه و قفلش میاد - [ ] یه نسخه از کد و داده‌ها پیش خودته
- [ ] دامنه خریده شده و تاریخ تمدیدش یادداشت شده
- [ ] یه آمارگیر ساده نصبه
- [ ] عنوان و توضیح صفحه‌های اصلی نوشته شدن
حالا هر کدوم رو کوتاه باز می‌کنیم.
۱. کلیدها و رمزها از توی کد در بیان
کلید API یعنی یه رشته حروف و عدد که به یه سرویس بیرونی (مثل سرویس ایمیل یا نقشه) میگه «من صاحب این حسابم». اگه این رشته وسط کد باشه و کد رو یه جایی عمومی بذاری، هر کسی می‌تونه ازش استفاده کنه و هزینه‌ش پای تو بمونه.
راه درست اینه که این مقدارها تو یه فایل جدا به اسم .env باشن و اون فایل هیچ‌وقت همراه کد جایی نره. یه جست‌وجوی ساده تو پروژه بزن و ببین چیزی شبیه کلید جا نمونده باشه:
grep -rn "sk_\|api_key\|password" --exclude-dir=node_modules .جزئیاتش رو تو کلید API و فایل env رو کجا نگه دارم نوشتیم.
۲. همه فرم‌ها رو واقعاً پر کن
فرم تماس، ثبت‌نام، ورود، جست‌وجو؛ هر کدوم رو خودت یه بار تا آخر پر کن و بفرست. بعد چک کن که واقعاً یه جایی ثبت شد: ایمیل اومد یا ردیف تو دیتابیس ساخته شد.
بعدش عمداً خرابش کن: فیلد رو خالی بذار، ایمیل بی‌معنی بنویس، دو بار پشت‌سرهم بزن. باید یه پیام فارسی و قابل‌فهم ببینی، نه یه صفحه سفید.
۳. سایت رو رو گوشی واقعی ببین
بیشتر بازدیدکننده‌های ایرانی با گوشی میان. حالت موبایل مرورگر روی لپ‌تاپ کافی نیست؛ گوشی خودت رو بردار و صفحه اصلی، یه صفحه داخلی و فرم‌ها رو باز کن.
دنبال این‌ها بگرد: متنی که از لبه بیرون زده، دکمه‌ای که با انگشت نمیشه زد، منویی که باز نمیشه، و صفحه‌ای که چپ و راست اسکرول میشه.
۴. صفحه خطا و صفحه «پیدا نشد»
یه آدرس الکی تایپ کن، مثلاً /asdf. چیزی که می‌بینی باید صفحه خودت باشه با یه راه برگشت به خونه، نه یه متن انگلیسی خشک.
همین‌طور اگه پشت صحنه چیزی خراب بشه، کاربر نباید جزئیات فنی یا مسیر فایل‌های پروژه رو ببینه.
۵. قفل آدرس (HTTPS)
آدرس باید با https باز بشه و کنارش قفل بیاد؛ یعنی چیزی که بین مرورگر کاربر و سایتت رد و بدل میشه رمزنگاری شده. بدون این، مرورگر به کاربر هشدار میده و خیلی‌ها همون‌جا صفحه رو می‌بندن.
هم با www هم بدون www امتحانش کن. قفل کنار آدرس سایت چیه مفصل‌تر توضیحش داده. فقط یادت باشه این قفل درباره مسیره، نه درباره اینکه خود کدت بی‌ایراده.
۶. یه نسخه از کد و داده‌ها پیش خودت باشه
قبل از اینکه چیزی رو آنلاین کنی، مطمئن شو کد پروژه یه جای مطمئن پیش خودته و اگه دیتابیس داری، یه خروجی ازش گرفتی.
این ربطی به اعتماد نداره؛ ربط داره به اینکه فردا می‌خوای چیزی رو عوض کنی و باید بتونی برگردی به نسخه قبلی. ساده‌ترین شکلش یه پوشه جدا از پروژه و یه خروجی از دیتابیسه، یه جایی غیر از همون لپ‌تاپ.
۷. دامنه آماده باشه
دامنه همون اسمیه که مردم تایپ می‌کنن. قبل از روز آنلاین شدن باید خریده شده باشه و به جایی که سایتت روشه وصل شده باشه.
دو تا نکته که همیشه یادشون میره: تاریخ تمدید رو یه جا یادداشت کن، و آدرس رو با www و بدون اون امتحان کن تا هر دو به یه صفحه برسن.
۸. یه آمارگیر ساده
بدون آمار، بعد از آنلاین شدن هیچ‌وقت نمی‌فهمی کسی اومده یا نه، و از کجا اومده. یه ابزار آمار ساده نصب کن و قبل از آنلاین شدن تستش کن که داره عدد ثبت می‌کنه.
لازم نیست حرفه‌ای باشه. همین که بدونی چند نفر اومدن و کدوم صفحه بیشتر دیده شده برای شروع کافیه.
۹. عنوان و توضیح صفحه‌ها برای گوگل
هر صفحه اصلی باید یه عنوان (title) و یه توضیح کوتاه (description) داشته باشه. این همون چیزیه که تو نتیجه جست‌وجو نشون داده میشه.
کد AI معمولاً یه عنوان پیش‌فرض می‌ذاره که رو همه صفحه‌ها یکیه. سه تا صفحه مهمت رو باز کن و عنوان مخصوص خودشون رو بنویس.
بعد از تیک زدن همه‌شون چی؟
آنلاین کن. کامل بودن ۱۰۰ درصدی وجود نداره و منتظر موندن برای نسخه بی‌نقص، همون چیزیه که پروژه‌ها رو زمین‌گیر می‌کنه.
بعد از آنلاین شدن، دو سه روز اول سایت خودت رو مثل یه کاربر باز کن و فرم‌ها رو دوباره امتحان کن. مسیر کامل آنلاین کردن و کارهای بعدش تو سایتم رو با AI ساختم؛ حالا چطور آنلاینش کنم جمع شده.
سوال‌های پرتکرار
این چک‌لیست سایتم رو امن می‌کنه؟
نه. این‌ها کارهای پایه و درستیه که جلوی اشتباه‌های رایج رو می‌گیره، ولی هیچ فهرستی سایت رو امن نمی‌کنه. امنیت یه کار همیشگیه، نه یه تیک.
چقدر وقت می‌بره؟
اگه پروژه کوچیک باشه، یه بعدازظهر. بیشترش تست دستیه: فرم‌ها، گوشی و آدرس‌ها. مورد کلیدها و مورد نسخه خودت رو حتماً اول انجام بده.
می‌تونم بعد از آنلاین شدن این‌ها رو درست کنم؟
بعضی‌هاش آره، مثل آمارگیر و عنوان صفحه‌ها. ولی کلیدهای توی کد و نداشتن نسخه خودت، دو تاییه که بعداً جبرانشون سخته.
اگه با AI ساختم، تست کردن هم با AI میشه؟
تا حدی. می‌تونی کد رو بهش بدی و بپرسی کجا ورودی کاربر بدون بررسی رد میشه. ولی باز کردن سایت رو گوشی و پر کردن فرم‌ها رو باید خودت انجام بدی.
خلاصه
- قبل از آنلاین کردن، نه‌تا مورد رو یکی‌یکی تیک بزن؛ بیشترشون چند دقیقه‌این.
- کلیدها و رمزها باید از توی کد بیان بیرون و تو فایل
.envبمونن. - فرم‌ها، نمای گوشی و صفحه‌های خطا رو دستی تست کن، نه با حدس.
- یه نسخه از کد و داده‌ها پیش خودت نگه دار و دامنه رو از قبل آماده کن.
- هیچ چک‌لیستی تضمین نیست؛ فقط جلوی اشتباه‌های رایج روز اول رو می‌گیره.
بعد از آنلاین شدن، کار تازه شروع میشه؛ درباره‌ش تو بعد از Launch؛ نگهداری و آپدیت نوشتیم.
